Vuurwerk, drones en Tijdelijk en Uitzonderlijk Gebruik (TUG)

In januari 2019 is in opdracht van de provincie Zuid-Holland een toetsingskader opgesteld voor de beoordeling van vuurwerkevenementen en het opstijgen en landen van vliegtuigen, helikopters en drones buiten een luchthaven (TUG = Tijdelijk en Uitzonderlijk Gebruik) aan de wetgeving. De Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland zijn voor deze activiteiten bevoegd gezag, waarbij zij wil voorkomen dat er negatieve effecten ontstaan voor beschermde soorten en natuurgebieden in het kader van de Omgevingswet onderdeel Natuur.

GIS-viewer voor natuurtoets bij vuurwerk en TUG-activiteiten

Omgevingsdienst Haaglanden is namens de provincie Zuid-Holland bevoegd gezag voor het onderdeel Natuur van de Omgevingswet. In de afgelopen jaren heeft de dienst voor veel vuurwerkevenementen en het opstijgen en landen van vliegtuigen of helikopters buiten een luchthaven een risico inschatting gemaakt en hierover advies uitgebracht.

Op basis van deze ervaringen en het toetsingskader dat hiervoor is opgesteld, is een GIS-viewer ontwikkeld. GIS staat voor Geografisch Informatiesysteem. Deze tool helpt initiatiefnemers, toezichthouders en andere overheden om te beoordelen of natuur mogelijk relevant is voor een geplande activiteit.

Gebruik van de GIS-viewer

Bij het plannen van een vuurwerkevenement of een TUG-activiteit zijn de volgende vragen van belang:

  • Wat voor soort activiteit is het?
  • Wanneer vindt de activiteit plaats?
  • Waar vindt de activiteit plaats?

Na het invoeren van het type activiteit en de datum, laat de GIS-viewer zien of er op de locatie mogelijk natuuronderzoek nodig is. De kaart toont onder andere Natura 2000-gebieden, weidevogelgebieden, Natuurnetwerk Nederland (NNN-gebieden) en ganzenrustgebieden, inclusief bufferzones.

De kleuren in de kaart betekenen het volgende:

  • Groen: er zijn geen belemmeringen (let op de disclaimer).
  • Geel (broedseizoen): er moet vooraf een broedvogelcontrole worden uitgevoerd. Als er geen broedende vogels of kuikens van beschermde soorten zijn, zijn er geen belemmeringen.
  • Oranje: mogelijk is een omgevingsvergunning nodig. Er moet een natuuronderzoek worden uitgevoerd door een ecologisch deskundige. Daarna moet contact worden opgenomen met Omgevingsdienst Haaglanden voor een toets of vergunningsaanvraag.

In onderstaande tabel is per (natuur-)gebied en per periode van het jaar een kleur opgenomen die hierboven is toegelicht en ook wordt weergegeven in de GIS-viewer. Daaronder zijn de bufferafstanden weergegeven.

Tabel met gebieden waar per (natuur-)gebied en per periode van het jaar een kleur is opgenomen zoals ook wordt weergegeven in de GIS-viewer.

In dit tabel staan de bufferafstanden per activiteit plus het aantal meters.

In de GIS-viewer is per gebied en per periode aangegeven welke kleur van toepassing is. Ook zijn de bufferafstanden opgenomen.

Let op: als voor dezelfde activiteit, op dezelfde locatie en in dezelfde periode eerder een positief advies is afgegeven, hoeft de activiteit niet opnieuw te worden getoetst.

Belangrijke informatie over het gebruik van de GIS-viewer

De GIS-viewer is een hulpmiddel bij het beoordelen van mogelijke effecten op de natuur. De tool ondersteunt de specifieke zorgplichten uit de artikelen 11.6 (Natura 2000-activiteiten) en 11.27 (flora- en fauna-activiteiten) van het Besluit activiteiten leefomgeving.

De GIS-viewer vervangt geen ecologisch onderzoek. Als niet zeker is dat er geen verboden worden overtreden, moet er alsnog natuuronderzoek worden uitgevoerd. Of ecologisch onderzoek nodig is, hangt af van meerdere factoren, zoals:

  • de aard van de activiteit;
  • de locatie;
  • en beschikbare ecologische informatie.

Uit ervaring blijkt dat voor kortdurende vuurwerkevenementen en tijdelijke TUG-activiteiten vaak geen onderzoek nodig is. De GIS-viewer geeft een goede indicatie, maar heeft geen wettelijke status. Er kunnen geen rechten aan worden ontleend. De initiatiefnemer blijft verantwoordelijk voor het beoordelen of een vergunning nodig is.

Gebruik van drones in en rond natuurgebieden

Drones worden steeds vaker gebruikt in en rond natuurgebieden, bijvoorbeeld voor monitoring, onderzoek of het maken van natuuropnamen. Dit kan nuttig zijn, maar het is belangrijk om rekening te houden met de kwetsbare natuur en de regels die gelden.

In Nederland is het verboden om zonder vergunning met een drone te vliegen in een Natura 2000-gebied. Dit verbod is bedoeld om rust en leefgebied van beschermde dieren te beschermen. Drones kunnen verstoring veroorzaken, wat gevolgen kan hebben voor het gedrag, de voortplanting of het overleven van deze soorten.

Voorwaarden voor het vliegen met drones

In sommige gevallen is het vliegen met drones rond Natura 2000-gebieden toegestaan, mits aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:

  1. Er geldt geen verbod op dronevluchten in het toegangsbeperkingsbesluit of het beheerplan van het betreffende Natura 2000-gebied.
  2. Er wordt alleen gevlogen buiten het broedseizoen (en mogelijk buiten het vogeltrekseizoen).
  3. Opstijgen en landen gebeurt op minimaal 100 meter afstand van groepen vogels, broedende vogels of vogels met jongen die (nog) niet vliegvlug zijn.
  4. Tijdens de vlucht wordt minimaal 60 meter afstand gehouden van deze vogels of locaties waar zij zich kunnen bevinden.
  5. Er wordt nooit recht boven groepen vogels of nesten gevlogen. De drone blijft onder een hoek van minimaal 30 graden ten opzichte van de verticale as boven de vogels.
  6. Drones met een deltavleugelontwerp (fixed-wing met naar achter gerichte vleugels) zijn niet toegestaan.
  7. De vlucht duurt niet langer dan strikt noodzakelijk is voor het doel van de vlucht.
  8. De vlucht vindt plaats onder begeleiding (en/of toestemming) van een deskundige, zoals een ecoloog of terreinbeheerder.