Zuid-Holland staat steeds vaker voor complexe opgaven op het gebied van wateroverlast, droogte en bodemdaling. De kans op bijvoorbeeld een overstroming, zoals we die in 1998 in Westland hebben meegemaakt en recent in Limburg, is door het veranderende klimaat steeds groter. Niet alleen overstromingen, maar ook bodemdaling, lage waterstanden en de verslechtering van de kwaliteit van het drinkwater, laten zien dat we tegen de grenzen van het water- en bodemsysteem aanlopen. Dit in combinatie met het veranderende klimaat en de stijgende zeespiegel maakt dat we anders met het water- en bodemsysteem moeten omgaan. We willen tenslotte ook in de toekomst in een veilige omgeving, met een gezonde bodem, en voldoende schoon water kunnen leven.
Eind 2022 is in een kamerbrief het ‘water en bodem sturend’ principe geïntroduceerd: niet langer water en bodem aanpassen naar onze wensen, maar water en bodem sturend maken in de ruimtelijke ordening. De grenzen van het water- en bodemsysteem worden steeds merkbaarder en deels al overschreden. Daarom is het noodzakelijk om water en bodem sturend te laten zijn bij ruimtelijke keuzes en toekomstige ontwikkelingen.
De landelijke uitwerking van het ‘water en bodem sturend’ principe is het ruimtelijk afwegingskader klimaat adaptieve gebouwde omgeving. Het ruimtelijk afwegingskader is ontwikkeld als hulpmiddel voor provincies, gemeenten en waterschappen bij het bepalen van geschikte locaties voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Het biedt inzicht in waar, op basis van het water- en bodemsysteem, ontwikkelingen mogelijk zijn. Daarnaast laat het ook zien op welke locaties bouwen niet wenselijk of mogelijk is.
De provincie Zuid-Holland neemt ook regionaal concrete stappen om het ‘water en bodem sturend’ principe toe te passen in haar beleid en projecten. Onder andere door bij nieuwe bouw- of ontwikkelingsplannen eerst te kijken naar de waterhuishouding en de eigenschappen van de bodem. Ook is de provincie bezig met het aanpassen van haar beleid en omgevingsverordening zodat water en bodem randvoorwaardelijk zijn voor ruimtelijke keuzes. Ook werkt de provincie samen met, onder andere, Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) om gezamenlijk water en bodem sturend te maken in de ruimtelijke ordening.
In opdracht van de provincie is ODH bezig met de ontwikkeling van een 4D-scan: ruimtelijke plannen worden voorzien van een integrale afweging van verschillende thema’s (bodem, water, ecologie en klimaat), waarbij historische, actuele en toekomstige ontwikkelingen in beeld worden gebracht. Het stimuleert een positieve benadering waarbij kansen en kwaliteiten van het gebied vroegtijdig in kaart worden gebracht. Deze scan kan toegepast worden bij het maken van ruimtelijke keuzes.
Mail dan naar sven.westendorp@odh.nl of dirk.maas@odh.nl.
